Kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trí Thanh tại cuộc họp nghe báo cáo đánh giá tình hình thực hiện việc cho thuê dịch vụ môi trường rừng trồng Sâm Ngọc Linh và việc tổ chức các phiên chợ Sâm Ngọc Linh thời gian qua

Ngày 26/10/2022, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trí Thanh chủ trì cuộc họp để nghe Sở Nông nghiệp và PTNT báo cáo đánh giá tình hình thực hiện việc cho thuê dịch vụ môi trường rừng trồng Sâm Ngọc Linh và việc tổ chức các phiên chợ Sâm Ngọc Linh thời gian qua. Sau khi nghe Sở Nông nghiệp và PTNT báo cáo đánh giá tình hình thực hiện việc cho thuê dịch vụ môi trường rừng trồng Sâm Ngọc Linh và việc tổ chức các phiên chợ Sâm Ngọc Linh thời gian qua và ý kiến tham gia của các thành viên dự họp; Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trí Thanh kết luận các nội dung sau:

Sở Nông nghiệp và PTNT rà soát, điều chỉnh lại các quy định có liên quan đến việc hướng dẫn kỹ thuật trồng Sâm Ngọc Linh, đảm bảo vừa thuận lợi, vừa chắc chắn qua nhiều giai đoạn; trong đó quy định rõ các biện pháp mới, các biện pháp chuyển tiếp cho phù hợp (canh tác, làm luống, mái che, sử dụng vật liệu…). Đến một giai đoạn nhất định phải chấm dứt việc trồng Sâm Ngọc Linh không đúng theo hướng dẫn kỹ thuật trồng Sâm Ngọc Linh; đặc biệt là chấm dứt việc sử dụng các vật liệu xây dựng không thân thiện với môi trường và quy định rõ chỉ được sử dụng vật liệu không thân thiện cho phép ở mức độ nào, giai đoạn nào, phạm vi nào, quy định danh mục một số vật liệu thân thiện có thể thay thế trong việc trồng và quản lý bảo vệ Sâm Ngọc Linh.

Phối hợp với UBND huyện Nam Trà My, Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Trà My kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng các hóa chất vô cơ gây hại khác; áp dụng triệt để biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) tại các vườn sâm, chú trọng việc tạo điều kiện tốt nhất cho cây sâm sinh trưởng và phát triển; hướng dẫn địa phương trong việc cấp và quản lý mã số vùng trồng Sâm Ngọc Linh theo quy định.

Chủ trì, phối hợp với Sở Y tế, Sở Công Thương chủ động liên hệ với đơn vị tư vấn của Bộ Y tế để phối hợp xây dựng Đề án phát triển và hình thành Trung tâm công nghiệp dược liệu tại tỉnh Quảng Nam; trong đó làm rõ những tồn tại, vướng mắc trong việc trồng dược liệu dưới tán rừng tự nhiên hiện nay và những kiến nghị sửa đổi để hình thành vùng nguyên liệu đủ cho quy mô công nghiệp; đề xuất cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư chế biến sâu dược liệu tại Khu công nghiệp thuộc Khu kinh tế mở Chu Lai đã được UBND tỉnh chỉ đạo tại Thông báo số 172/TB-UBND ngày 12/5/2022.

Phối hợp với Bộ Nông nghiệp và PTNT để sớm hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình quốc gia phát triển Sâm Ngọc Linh (Sâm Việt Nam) giai đoạn 2021 - 2030 và định hướng đến 2045 theo đề nghị của UBND tỉnh tại Tờ trình số 3212/TTr-UBND ngày 31/5/2021; đồng thời, theo dõi nội dung tiếp thu góp ý của UBND tỉnh Quảng Nam đối với Đề án thí điểm cho thuê môi trường rừng trồng dược liệu, trong đó có khu vực thuộc rừng đặc dụng được trồng Sâm Ngọc Linh.

Chỉ đạo Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Quảng Nam Kiểm tra đánh giá mô hình di thực Sâm Ngọc Linh tại các huyện theo chỉ đạo của UBND tỉnh tại Công văn số 4143/UBND-KTN ngày 07/7/2021 và Công văn số 7831/UBND-KTN ngày 05/11/2021 về việc hỗ trợ cây giống Sâm Ngọc Linh 01 năm tuổi cho các Ban quản lý rừng để triển khai trồng thử nghiệm Sâm Ngọc Linh; trong báo cáo đánh giá di thực đề nghị làm rõ việc di thực giữa các xã trên địa bàn huyện Nam Trà My và ngoài địa bàn huyện Nam Trà My, trên cơ sở đó khuyến cáo đề xuất các đai cao để tổ chức trồng cho phù hợp.

Ủy ban nhân dân huyện Nam Trà My tăng cường công tác tuyên truyền và tuần tra (định kỳ hoặc đột xuất), kiểm tra, giám sát việc sử dụng môi trường rừng để trồng Sâm Ngọc Linh; có biện pháp xử lý hoặc kiến nghị xử lý nghiêm đối với các cơ sở vi phạm, không thực hiện đúng các nội dung đã cam kết tại phương án sử dụng môi trường rừng; đối với các đối tượng vi phạm đã đủ cơ sở xử lý như: trồng sâm giả, sử dụng hóa chất vô cơ gây hại, sử dụng môi trường rừng không đúng quy định, gây thiệt hại rừng,… phải xử lý nghiêm theo quy định; đề nghị UBND tỉnh thu hồi Quyết định cho thuê môi trường rừng trong trường hợp vi phạm nhiều lần, đã nhắc nhở nhưng không khắc phục. Giao UBND huyện Nam Trà My chủ trì, phối hợp với các ngành liên quan tổ chức đợt tổng rà soát, kiểm tra đầu tiên trong tháng 11/2022 để báo cáo UBND tỉnh xử lý.

Vận động người dân tham gia khai báo việc trồng Sâm Ngọc Linh, yêu cầu các hộ, nhóm hộ đăng ký khai báo; hộ, nhóm hộ nào không khai báo được xem như khai thác Sâm Ngọc Linh trái phép và xử lý theo quy định. Phối hợp với Hội Sâm núi Ngọc Linh và Quế Trà My vận động và thành lập các Tổ hợp tác, Hợp tác xã trên cơ sở các hộ, nhóm hộ thuê môi trường rừng trồng Sâm Ngọc Linh để có cơ sở kiểm tra, giám sát qua lại của các hộ, nhóm hộ thuê môi trường rừng.

Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn cấp huyện kiểm tra, quy định rõ việc rào lưới B40 phải có mật độ và khoảng cách nhất định; kiểm soát chặt chẽ việc xây dựng nhà dọc theo tuyến đường mới hình thành đi vào vùng phát triển Sâm Ngọc Linh và có biện pháp xử lý phù hợp. Nghiêm cấm việc người dân đi gom thảm thực vật bên dưới tán rừng để mua bán, có biện pháp xử lý các trường hợp này. Vận động người dân và các tổ chức trồng sâm không giết chuột mà chỉ sử dụng các biện pháp để ngăn chặn nhằm cân bằng sinh thái rừng.

 Đối với các Công ty, hộ, nhóm hộ đang triển khai trồng Sâm Ngọc Linh có sử dụng các vật liệu khó phân hủy, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, không thân thiện với môi trường đề nghị phải có phương án di dời, tháo dỡ (quy định rõ thời hạn tháo dỡ). Giao Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Trà My (chủ rừng) phối hợp các đơn vị có liên quan ở địa phương có trách nhiệm đôn đốc, triển khai thực hiện nội dung này.

Chỉ đạo Công an huyện Nam Trà My lập kế hoạch và có biện pháp bảo đảm an ninh trật tự trong năm 2023 tại vùng trồng Sâm Ngọc Linh, kịp thời phát hiện và ngăn chặn vấn nạn sâm giả; trường hợp khó khăn hoặc cần hỗ trợ thì báo cáo Công an tỉnh để có chỉ đạo, giải quyết.

Sở Kế hoạch và Đầu tư: Trong quá trình tham mưu UBND tỉnh thống nhất chủ trương cho các doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu, lập thủ tục thuê môi trường rừng đầu tư trồng Sâm Ngọc Linh; đề nghị đánh giá kỹ năng lực, kinh nghiệm trong lĩnh vực trồng, chế biến dược liệu thiên nhiên và sản phẩm sản xuất.

Chủ trì, phối hợp với UBND huyện Nam Trà My, Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Trà My rà soát, tổng hợp, đánh giá tình hình thực hiện ký quỹ của các doanh nghiệp, tổ chức trồng Sâm Ngọc Linh để thường xuyên theo dõi, đôn đốc việc nộp tiền kỹ quỹ theo quy định và thông báo cho các doanh nghiệp chưa nộp tiền ký quỹ đến ngày 30/11/2022 phải hoàn thành. Trường hợp vẫn không chấp hành thực hiện việc ký quỹ thì tổng hợp, nghiên cứu, tham mưu đề xuất UBND tỉnh phương án xử lý, có thể đề xuất giảm diện tích thuê môi trường rừng hoặc thu hồi dự án. 

Tổng hợp báo cáo tiến độ thực hiện các dự án, cam kết thực hiện phương án, tiến độ xây dựng nhà máy chế biến hoặc có hợp đồng sơ bộ, kế hoạch cung cấp nguyên liệu cho các cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh của các đơn vị; tránh việc đầu cơ, giữ đất, triển khai không đúng tiến độ.

Chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và PTNT, các ngành, địa phương liên quan nghiên cứu, tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung Quyết định số 1020/QĐ-UBND ngày 21/3/2016 Ban hành Quy định các tiêu chí ưu tiên lựa chọn tổ chức kinh tế thuê môi trường rừng để trồng Sâm Ngọc Linh trên địa bàn huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam cho phù hợp với tình hình thực tế hiện nay và quy định chặt hơn việc cho thuê môi trường rừng trồng Sâm Ngọc Linh; lưu ý bổ sung quy định miễn tiền ký quỹ cho các doanh nghiệp, tổ chức chỉ thực hiện việc nghiên cứu, bảo tồn Sâm Ngọc Linh.

 Sở Khoa học và Công nghệ: Kiểm tra, giám sát việc cấp chỉ dẫn địa lý Sâm Ngọc Linh theo đúng quy định; thực hiện việc dán tem đối với các củ Sâm Ngọc Linh quản lý. 

Thống kê, đánh giá lại các đề tài đã, đang và chuẩn bị nghiên cứu về Sâm Ngọc Linh để có định hướng phù hợp trong lựa chọn đề tài nhằm phát huy hiệu quả thực tế sau chuyển giao ứng dụng vào thực tiễn.

 Đánh giá chính xác lại hiệu quả của việc nuôi cấy mô Sâm Ngọc Linh; phân tích, đánh giá việc đưa ra trồng tự nhiên tốt hay không tốt, lý do vì sao (do phòng thí nghiệm hay do môi trường tự nhiên) để có khuyến cáo phù hợp.

 Trung tâm Phát triển Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Quảng Nam, Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp huyện Nam Trà My: Thực hiện các đoạn phim quay thực tế về công tác trồng, quản lý, chăm sóc, bảo vệ, trồng cây tái sinh, sử dụng các vật liệu… trong quá trình trồng Sâm Ngọc Linh tại mỗi trung tâm để công chiếu cho người dân xem nhằm tuyên truyền, làm tài liệu cho các doanh nghiệp, hộ, nhóm hộ tham khảo, áp dụng trong quá trình trồng, chăm sóc, quản lý Sâm Ngọc Linh đảm bảo đúng quy định, quy trình kỹ thuật.

Khẩn trương triển khai dự án hạ tầng vùng Sâm Ngọc Linh giai đoạn 2 để sớm lắp đặt máy móc thiết bị phục vụ công tác kiểm định, đánh giá Sâm Ngọc Linh.

Đối với các phiên chợ Sâm và Lễ hội Sâm: Các phiên chợ Sâm Ngọc Linh: Tiếp tục duy trì các phiên chợ sâm và đổi tên phiên chợ sâm thành phiên chợ Sâm Ngọc Linh và dược liệu miền núi; tăng cường kiểm soát chặt chẽ, trong đó quy định rõ thời gian nào được bán Sâm Ngọc Linh nhằm đảm bảo nguồn sâm để ưu tiên phục vụ cho việc phát triển sâm, không lạm dụng khai thác củ còn ít năm tuổi, đảm bảo sâm được bán trong các phiên chợ phải đúng là Sâm Ngọc Linh.

Về Lễ hội Sâm Ngọc Linh: Vẫn tiếp tục lễ hội thường niên hằng năm, nhưng phải xây dựng lại kế hoạch tổ chức lễ hội, trong đó lễ hội hằng năm có quy mô vừa phải. Đối với các Lễ hội Sâm Ngọc Linh lớn (thường 05 năm tổ chức 01 lần) hoặc Lễ hội Sâm quốc gia cần có sự tham gia, trưng bày của nhiều loại sâm của các địa phương, các tỉnh khác nhau nhằm tăng thêm sự hiểu biết về các loại sâm… trên cơ sở kinh nghiệm của các Lễ hội sâm này để hướng tới quy mô Lễ hội sâm quốc tế cao hơn. 

Tạm dừng chủ trương cho thuê môi trường rừng trồng Sâm Ngọc Linh đối với các doanh nghiệp, tổ chức để rà soát, đánh giá lại tình hình thực hiện việc cho thuê dịch vụ môi trường rừng trồng Sâm Ngọc Linh trên địa bàn tỉnh trong thời gian qua theo chỉ đạo tại Thông báo này cho đến khi có chủ trương mới./. 

Tin liên quan